Amsterdam, 8 juli
Vanmiddag verzorgde Mario een presentatie / teamworksessie
voor The Walt Disney Company Benelux.
Amsterdam, 8 juli
Vanmiddag verzorgde Mario een presentatie / teamworksessie
voor The Walt Disney Company Benelux.
Rotterdam, 7 juli
Vandaag werd Mario door het Algemeen Dagblad geïnterviewd over de arbitrage op het EK. Dit eerste item bekijken?
Klik de link: https://www.ad.nl/video/serie/ek-2020-1911/productie/mario-vd-ende-goed-toernooi-makkelie-maar-niet-foutloos-236882
Amsterdam, 5 juli
PREMIUM
Het beste van De Telegraaf
AMSTERDAM - Het zijn historische dagen voor de Nederlandse arbitrage.
Met de aanstelling van Danny Makkelie voor de halve finale tussen Denemarken en Engeland en de toewijzing van de EK-finale aan Björn Kuipers, blaast Nederland een stevig partijtje mee in de scheidsrechterswereld.
Kuipers is zelfs de eerste Nederlandse scheidsrechter ooit, die de finale van een EK gaat fluiten. „Dat is zeker een felicitatie waard”, aldus oud-scheidsrechter Mario van der Ende, die zelf op drie grote toernooien actief was. „Ik heb van meet af aan gezegd, dat ze in de kopgroep zitten. Links en rechts viel er wel wat op aan te merken, maar over de hele linie bezien hebben ze een goed toernooi gefloten.”
Beloning
Waar op het EK van 2004 en de WK’s van 2006 en 2010 geen enkele Nederlandse scheidsrechter actief was, daar is de situatie nu veel rooskleuriger. „Maar het beeld dat de Nederlandse arbitrage vroeger zoveel slechter was, is onterecht”, vindt Van Egmond. „De UEFA heeft 54 aangesloten landen en er zijn tien à twaalf landen die de scheidsrechters leveren. De spoeling is dun en dan kun je er ook een keer niet bij zitten. Maar dat doet allemaal niets af aan de prestaties, die Björn en Danny geleverd hebben.”
De factor geluk speelt ook voor scheidsrechters een rol, memoreert Van der Ende. „Het is voor Kuipers en Makkelie natuurlijk prettig geweest, dat Nederland door het ijs is gezakt. Je ziet dat enkele concurrenten zijn afgevallen, doordat ze uit een land komen, dat nog in het toernooi zit. Wat dat betreft leven ze bij de UEFA nog in het stenen tijdperk. Op de Olympische Spelen van 2010 werd de ijshockeyfinale tussen Canada en de Verenigde Staten gefloten door drie Canadezen, omdat zij de beste scheidsrechters waren. Daar heeft niemand ooit een probleem van gemaakt, maar bij de UEFA blijft een scheidsrechter afhankelijk van de prestaties van het nationale elftal, terwijl ze daar niet een land vertegenwoordigen maar de UEFA. Wat dat betreft gaat het er in sporten als ijshockey, honkbal en basketbal professioneler aan toe.”
Schoonheidsfoutjes
Over het algemene niveau van de arbitrage op EURO 2020 is Van der Ende positief. „Ik vind dat er weinig negatieve uitschieters zijn geweest. Maar het verschil tussen de kopgroep, waartoe Kuipers en Makkelie behoren, en een aantal andere scheidsrechters, zoals de scheidsrechters uit Israël en Frankrijk was wel te groot. Wat dat betreft mag de UEFA zich wel achter de oren krabben. Daar zitten ze nog te veel in de Simon and Garfunkel-modus. Keep the customer satisfied is een bekend nummer van hen. Houd de klant tevreden. Er zijn nog te veel scheidsrechters die worden uitgenodigd om een politieke reden. Als de nummer drie of vier van Spanje beter is dan moet je die gewoon uitnodigen.”
Van der Ende is ook heel positief over de manier waarop de VAR is ingezet. „Dat is echt een goede toevoeging geweest. Het viel me op, dat elke scheidsrechter die naar de kant is geroepen het advies ook heeft opgevolgd. Dat is een groot verschil met de Nederlandse situatie, waar de scheidsrechters vaak met een gezicht als een oorwurm naar de kant lopen en uitstralen ’waar bemoeit die snotneus zich mee?’. Op het EK zitten scheidsrechters met een grote status achter de beeldschermen en je ziet dat dat heel goed werkt.”
Van Egmond hoopt dat de in het oog springende prestaties van Kuipers en Makkelie zorgen voor een groter enthousiasme onder de jeugd om ook te gaan fluiten. „Het zou mooi zijn als jonge jongens en meiden hierdoor geïnspireerd raken om ook te gaan fluiten. We zijn altijd bezig om nieuwe scheidsrechters te werven voor het amateurvoetbal, want er is een tekort, en het zou mooi zijn als dit voor een gunstig effect gaat zorgen.”
Van der Ende is daar minder optimistisch over. „We moeten het niet te groot maken. Natuurlijk is het een opsteker voor de Nederlandse arbitrage dat er twee scheidsrechters in de topgroep zitten en overeind blijven op een groot toernooi. Maar ik denk niet dat nu ineens 10.000 jongetjes ook gaan fluiten, omdat Björn Kuipers de EK-finale fluit. Dat effect lijkt me niet zo groot.”
„Voordat je zo’n effect misschien bereikt, zul je het scheidsrechter zijn eerst professioneler moeten maken. Nu wordt het fluiten door velen nog steeds gezien als een uit de hand gelopen hobby van een supermarkteigenaar en een politie-agent.”
Utrecht 6 juli
Ik ben op zich een voorstander van de VAR bij voetbal. Maar waardoor is het toch zo lastig om de VAR goed en duidelijk te laten functioneren? De beslissingen die de VAR neemt, lijken vaak weinig consequent. Terwijl je verwacht dat regels duidelijk en consistent zijn, zie je bij de VAR eerder dat bij toepassing van die regels er soms een grijs gebied is waarbij beslissingen de ene kant op kunnen vallen maar ook de andere kant. Ook de timing is verwarrend. Dat leidt tot onbegrip en soms ook boosheid bij spelers, trainers en publiek. Verder valt me op dat de ene keer de VAR wel aanwezig is en de andere keer de scheidsrechter het zonder moet stellen. In bijvoorbeeld ontwikkelingslanden is dat een financiële kwestie en snap ik dat, maar we zien ook bij belangrijke Europese wedstrijden dat de VAR er soms niet is. En waarom is dát dan het geval? Wat moet er volgens jou veranderen om de VAR beter te laten functioneren?
Beste Jacco,
Bedankt voor je vraag over het functioneren, of beter gezegd het (nog) niet functioneren van de VAR in het voetbal. Ik wil direct aangeven dat ik een groot voorstander ben van de VAR omdat dit fenomeen, mits goed gebruikt, de zuiverheid van het spel ten goede komt.
Jij stelt terecht dat je mag verwachten dat regels duidelijk en consequent zijn. Volgens mij zijn de voetbalspelregels ook duidelijk omschreven. Er staat bijvoorbeeld dat je een tegenstander op een onvoorzichtige, onbesuisde of gepaard gaande met buitensporige inzet niet mag aanvallen, bespringen, trappen of proberen te trappen, duwen, slaan of proberen te slaan, ten val brengen, duelleren, laten struikelen, vasthouden, bijten of blokkeren. En dan zijn er toch nog mensen die roepen dat voetbal een contactsport is.
Gebrek aan uniformiteit
Een groot probleem is dat er in het Nederlands betaald voetbal wat scheidsrechters rondlopen die de spelregels op een geheel individuele wijze interpreteren en lak hebben aan een broodnodige consequente en uniforme toepassing. Het lijkt er zelfs sterk op dat KNVB-verantwoordelijken hen niet durven te corrigeren omdat deze scheidsrechters op een sterke mate van mediasupport kunnen rekenen. Het gebrek aan uniformiteit vind je ook terug als scheidsrechters als VAR worden aangesteld en vormt zo een voedingsbron voor discussies.
Andere discussiebronnen zijn de voetbalpraatprogramma’s met vaak zelfbenoemde experts en wedstrijdcommentatoren met een geringe spelregelkennis. Ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat scheidsrechters daar toch door worden beïnvloed en hun gedrag hierop gaan aanpassen. Ik moet altijd achter mijn oren krabben als ik holle frasen voorbij hoor komen als: grijs gebied, die overtreding is te licht voor een strafschop gele of rode kaart, dat spelers zich wel heel gemakkelijk laten vallen, dat de scheidsrechter in de geest van de wedstrijd moet fluiten (wanneer begint die geest dan?) of dat de wedstrijd een wedstrijd moet worden (laat je in de eerste minuten dan maar wat pittige overtredingen onbestraft?).
Van de meeste scheidsrechters (zo’n 85%) is bekend dat zij leven in een wereld van feiten en concrete behoeften en de volgende kenmerken bezitten: ze zijn conservatief, traditioneel en zeker geen out of the box-denkers. Zij handelen reactief, zijn gebaat bij een goede structuur en organisatie maar zijn ook heel kwetsbaar als er onvoorziene processen plaatsvinden. En zij hebben een autoritaire op resultaat gerichte leiderschapsstijl, een sterk plichtsgevoel, zijn gebaat bij het krijgen van duidelijke informatie, kunnen het best worden begeleid en gecoacht op taakacceptie en zoeken vooral naar zekerheden en routines.
Momenteel ontbreken volgens mij nogal wat zekerheden met betrekking tot de juiste VAR-uitvoering en daarom pleit ik voor de volgende aanpassingen c.q. verbeterpunten:
1. Maak de VAR eindverantwoordelijk in plaats van de scheidsrechter. De VAR heeft de meeste informatie en kan situaties vanuit soms wel acht (!) invalshoeken bekijken. Zie het zoals het in onze rechtspraak gaat. Een politieagent houdt je aan als je een stevige overtreding begaat, de rechter bepaalt wat de straf wordt.
2. Zorg voor onafhankelijke VAR’s die geen persoonlijke binding hebben met de scheidsrechters. Ik vraag mij bijvoorbeeld af of VAR’s in het weekend 100% onbevooroordeeld zijn als zij de volgende week met de dienstdoende scheidsrechter drie, vier dagen op stap gaan naar een buitenlandse wedstrijd? En hoe vaak is het niet voorgekomen dat geroutineerde scheidsrechters zich ontstemd voelden als zij door een rookie op hun foute beslissingen werden gewezen.
3. Ontkoppel de dubbelfunctie van VAR en scheidsrechter. Het staat vast dat VAR en scheidsrechter twee totaal verschillende vakgebieden zijn.
4. Zorg voor een hoogwaardige, specifieke VAR-opleiding voor een kleine groep onafhankelijke experts met een uitmuntende spelregelkennis en specifieke spelkennis (dit vergroot de kans op uniformiteit en verkleint de kans op willekeur) en stap af van het idee dat VAR’s actieve scheidsrechters moeten zijn.
5. Zorg voor een gelijk aantal camera’s in de stadions (op dezelfde posities, zeker op de doellijnen en de lijnen van het strafschopgebied) en voor een snellere uitvoering. Het hoort zo te zijn dat competities onder zoveel mogelijk dezelfde omstandigheden worden gespeeld.
6. Vertoon de beelden op een scherm in het stadion en laat desnoods de scheidrechter of vierde official de betreffende situatie kort en bondig uitleggen.
7. Als extra vangnet: geef teams per helft of per wedstrijd de mogelijkheid een VAR-moment aan te vragen.
Jacco, ik hoop dat ik jouw vraag voldoende heb beantwoord. Ik hoef jou als oud-topsporter niet te vertellen dat topsport gebaat is bij de beste arbitrage. Een besef dat bij NOC*NSF en een groot aantal sportbonden gezien de geringe aandacht die er aan arbitrage wordt besteed volgens mij nog niet helemaal is doorgedrongen. Best vreemd, omdat het spel en de spelers zich onder bekwame arbitrage juist beter kunnen ontwikkelen.
Met vriendelijke groet,
Mario van der Ende
Den Haag, 2 juli
Vandaag werkte Mario mee aan het internetprogramma Internationaal Voetbalnieuws. Deze uitzending bekijken?
Klik de volgende link aan:https://www.youtube.com/watch?v=BjyU_UvrUow
Amsterdam, 2 juli
Er waren weer genoeg discutabele momenten dit EK. Ze vormden een mooie test voor de Var, die debuteert op een groot toernooi.
En ja hoor, daar was de uitspraak waarvan je wist dat-ie zou komen. “Dit heeft niets meer met voetbal te maken”, foeterde de Oostenrijker Marko Arnautovic zaterdagavond na de verloren achtste finale tegen Italië.
Arnautovic moest even zijn gal spuwen over de Var, die voor het eerst dienstdoet op een EK. De spits dacht Oostenrijk na ruim een uur spelen op voorsprong te hebben gebracht tegen Italië, maar de videoarbiter annuleerde zijn treffer wegens buitenspel. Daardoor bleef Italië een achterstand bespaard en sloeg het in de verlenging alsnog toe: 2-1.
Het doelpunt van Arnautovic werd terecht afgekeurd, maar er waren dit EK genoeg discutabele momenten. Waarom greep de Var dinsdag niet in bij Engeland-Duitsland, toen Kalvin Phillips vlak voor rust een harde tackle beging op Toni Kroos? Later op die avond greep de Var juist wél in bij Zweden-Oekraïne, waar een ongelukkige actie van de Zweed Marcus Danielson met rood werd bestraft.
“Dat de overtreding op Kroos, wat echt een doodschop was, geen rood opleverde, verbaasde mij”, zegt oud-scheidsrechter Mario van der Ende. “Als de scheidsrechter goed zicht heeft op de situatie, grijpt de Var kennelijk niet in, terwijl hij wat mij betreft eindverantwoordelijk moet zijn.”
Niettemin is Van der Ende erg te spreken over de Var op dit EK. “Het gaat steeds meer richting prima, heel goed”, vindt hij. “Meer getrainde ogen zien meer. En er is ook acceptatie. Alle, vaak gerenommeerde, scheidsrechters die naar de kant werden geroepen, gingen mee in de beslissing van de Var. En zo moet het ook zijn. In Nederland zie je nog wel eens dat een rookie als Var wordt overruled door de scheidsrechter, maar dat is hier niet het geval.”
In de 36 groepswedstrijden werden 179 incidenten bekeken, waarbij in 91,6 procent van de gevallen bleek dat de beslissing op het veld terecht was. Twaalf keer corrigeerde de VAR een beslissing, waarvan zeven direct op het veld werden teruggedraaid en de scheidsrechter in vijf gevallen naar het scherm langs het veld ging.
“De arbitrage functioneert het hele toernooi prima, net als de Var”, vindt ook Dick van Egmond, scheidsrechtersbaas van voetbalbond KNVB. “De meest ervaren scheidsrechters uit elk land zijn op het EK en ook de Var is een ervaren arbiter, waardoor de kans op verkeerde beslissingen kleiner wordt.”
Bovendien lijkt een check van de Var op het EK sneller te worden afgehandeld. In de eredivisie, waar de videoarbitrage sinds drie seizoenen actief is, duurt het soms wel erg lang voordat de Var zijn oordeel geveld heeft. “Bij elke eredivisiewedstrijd staan acht tot zestien camera’s, op het EK wordt elke wedstrijd geregistreerd door veertig camera’s”, laat Van Egmond weten. “Bij elk incident kunnen meteen de beste beelden worden bekeken, die ook nog eens van een hogere kwaliteit zijn dan de beelden in Nederland.”
De Europese bond Uefa zet voor elke wedstrijd op het EK vijf videoscheidsrechters in – tegen twee van de KNVB in de eredivisie. “Vijf man geven gewoon meer gewicht”, stelt Van der Ende.
Wat verder opvalt: dit EK lijkt sportiever te verlopen dan het vorige. In de groepsfase werden 806 overtredingen begaan (tegen 911 in 2016), minder gele kaarten uitgedeeld (98 stuks tegenover 129 in 2016) en evenveel rode kaarten getrokken (2).
Wel is er sprake van een verdubbeling van het aantal strafschoppen. Van zeven penalty’s in 2016, naar veertien op dit EK. Volgens Roberto Rosetti, scheidsrechtersbaas van de Uefa, komt dat ook door de elektronische hulpmiddelen. “Dankzij de Var kunnen we nu nauwkeuriger beoordelen of overtredingen binnen het strafschopgebied zijn begaan”, motiveerde hij.
Zoals Van Egmond zegt: “Het meeste gaat goed, maar ook een Var is niet feilloos”.